ንዝኾነ ዝተኣዘዘ ጽገና፣ ወነንቲ መልሲ ክረኽቡ መሰል ኣለዎም፦ መን እዩ ነቲ ጽገና ዘዳለወ ወይ ዝሓበረ፣ ኣየኖት ሞያውያን ተሳቲፎም፣ እንታይ ስራሕ ተሰሪሑ፣ መዓስ ተጀሚሩ መዓስ ተወዲኡ፣ ክንደይ ድማ ኣኽፊሉ። ድሕሪ ትእዛዝ ስራሕ ዝለኣኽ ደብዳበታትና ነዞም ሕቶታት ንምምላስ እዩ፣ ቅድሚ እቲ ክፍሊት ኣብ ወርሓዊ ሕሳብ ኣገልግሎትኩም ምርኣዩ።
ኣብ ክንዳኹም ዝእዘዙ ስራሓት፣ ንሓደ ፍሉይ ጉድለት ንምእራም ዘይኮነስ ጽቡቕ ደረጃ ንምሕላው — ንኣብነት ምጽራይ መደያይቦ (ደረጃ) ወይ ክንክን ጀርዲን።
ንዘይተጸበናዮም ጉድለታት ዝእረሙ ጽገናታት፣ መብዛሕትኡ ግዜ ብሕቶ ሓደ ወናኒ ወይ ድሕሪ ምርመራ ብቐጥታ ብዓና ዝእዘዙ።
ጉድለታት ከይፍጠሩ ኣብ ግቡእ ግዜ ዝግበር ክንክን። ንልሙድ ሓባራዊ መደያይቦ ዘለዎ ህንጻ (tenement)፣ እዚ መብዛሕትኡ ግዜ ምጽራይ መውረዲ ማይ ናሕሲ (gutters) ከምኡ’ውን ምርኣይ ናሕሲ እዩ፤ ኣብ ሓደስቲ ህንጻታት ድማ ክንክን ሊፍትን መጠንቀቕታ ሓዊን ክሓቁፍ ይኽእል።
ወነንቲ ውሳኔ ምእንቲ ክህቡሉ ዝርዝራዊ መደብ ዘድልዮም ጉዳያት ክንክን — መብዛሕትኡ ግዜ ካብ ስዒብ ሃንደበታዊ ጽገና፣ ወይ ብዝበዝሐ ካብ ምርመራ ህንጻ ዝመጹ።
ጉድለታት ህንጻ ኣቐዲምኩም ርኸቡ፣ ዋጋ ጽገና ቅድሚ ምልዓሉ። ኣብ መጀመርታ ምምሕዳርና ናይ ሓባራዊ ክፋላት ህንጻኹም ምርመራ ንእዝዝ፣ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ክልተ ዓመት ክንደግሞ ድማ ነቕርብ። እቲ ብስእሊ ዝተሰነየ ጸብጻብ ካብ ንኣሽቱ ጉድለታት ክሳብ ዓበይቲ ክመጹ ዝኽእሉ ጸገማት ኩሉ ይገልጽ — ንኣብነት፣ ናሕሲ እቲ ብዝበዝሐ ዝበላሾ ክፋል ህንጻ እዩ፣ ወነንቲ ድማ ብዝወሓደ ዝርእይዎ። ኣቐዲሙ ዝተረኽበን ዝተዓረየን ጉድለት ነዊሕ ግዜ ገንዘብ የቑጥብ፣ እቲ ጸብጻብ ድማ ንወነንቲ ስራሓት ብኣገዳስነቶም ንምምዳብን ንፋይናንሳዊ መደብን ዝሕግዝ መሳርሒ ይህቦም።
ሕሳብ ክፍሊት ክትቕበሉ ከለኹም፣ ኣብኡ ዘሎ ብዝርዝር ክግለጸልኩም መሰል ኣለኩም። ወርሓዊ ሕሳብ ክፍሊት ንህብ፣ ካብ ዝሓለፈ ወርሒ ዝተረፈ ሕሳብ፣ ኣብ ክንዳኹም ዝተወድኡ ስራሓት ምስቲ ዝሰርሐ ኮንትራክተር፣ ከምኡ’ውን ካልኦት ዝርዝር ኣገልግሎታት ናይቲ ወርሒ ዝሓቖፈ።
ሕሳብኩም ብዝጥዕመኩም መገዲ ክፈሉ፦ Direct Debit (ካብ ባንክኹም ብቐጥታ ዝቑረጽ ክፍሊት)፣ ካርድ ዴቢት ወይ ክረዲት፣ ናይ ባንክ ምትሕልላፍ፣ ቸክ፣ ጥረ ገንዘብ፣ ወይ ኣብ ቤት ጽሕፈትና ብኣካል። ርክብ & ክፍሊት ርኣዩ።
ወነንቲ ሓባራዊ መድሕን እንተ ደልዮም፣ ብጽቡቕ ክንዳልዎ ንኽእል። ናጻ ደላላይ መድሕን ንጥቀም፣ ነቲ መድሕን ድማ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዓመት ናብ ዝተፈላለዩ ትካላት ነቕርቦ፣ ዓማዊል እቲ ዝበለጸ ዋጋ ክረኽቡን ምሉእ ሽፋን ክሕልዉን። ከም ገለ ካልኦት ትካላት ዘይኮነስ፣ ዓማዊል ብናትና “ዝብሃል” መድሕን ክእሰሩ ኣይነገድድን — ወነንቲ ንነፍሲ ወከፍን ብሓባርን ዝበለጸ ዝጥዕሞም መድሕን ክውስኑ ናጻ ክኾኑ ኣለዎም። ሓባራዊ መድሕን ምስ ተዳለወ፣ ንወሃብ ልቓሕኩም (ባንክ) ዘድልዮ ኩሉ ሓበሬታ ንህበኩም — ክልተ ግዜ ኣይትኸፍሉን ኢኹም።
ብዛዕባ ሓባራዊ መድሕን ህንጻ ተወሳኺ ኣንብቡ — ብኸመይ ከም ዝዳሎ፣ ዝኾነ ኮሚሽን ከም ዘይንወስድ ዝገልጽ ጽሑፋዊ መረጋገጺ ደላላይና፣ ከምኡ’ውን “average clause” (ናይ ትሑት መድሕን ውዕል) ስለምንታይ ኣገዳሲ ምዃኑ።
ክንክንን መድሕንን ሊፍት፣ ከምኡ’ውን ክንክን ሓባራዊ መጠንቀቕታ ሓዊ፣ ከም ድሌት ህንጻኹም ከዳልዉ ዝኽእሉ ተመኩሮ ዘለዎም ሰራሕተኛታት።